Instytut Badań Edukacyjnych (IBE), odpowiedzialny za opracowanie i wdrożenie Krajowych Ram Kwalifikacji, opublikował raport „Od kompetencji do kwalifikacji − diagnoza rozwiązań i praktyk w zakresie walidowania efektów uczenia się”, w którym zaprezentował i ocenił istniejące w Polsce systemy walidacji kompetencji oraz dobre praktyki z innych krajów europejskich.
Dokument był wynikiem zarówno głębokich analiz dyrektyw publikowanych przez instytucje Unii Europejskiej, jak również empirycznych badan jakościowych, których celem było „zbadanie krajowych, zagranicznych i międzynarodowych rozwiązań dotyczących potwierdzania efektów uczenia się osiągniętych na drodze edukacji pozaformalnej i uczenia się nieformalnego”[1].
Twórcy raportu podkreślili coraz większą rolę efektów uczenia się, a nie samego procesu kształcenia w kontekście wymagań pracodawców i globalnego rynku pracy. W tym świetle znaczenia nabiera konieczność stworzenia jasnego systemu walidowania kompetencji, które nabywamy drogą pozaformalną (na różnego rodzaju kursach i szkoleniach) oraz nieformalną (poprzez samodzielną naukę i doświadczenie np. w środowisku pracy). Do 2018 roku wszystkie kraje członkowskie UE mają obowiązek wprowadzenia jasnego systemu potwierdzania kompetencji, który będzie umożliwiał ich porównywanie przez pracodawców z różnych państw europejskich.
„Głównym powodem istnienia zapotrzebowania na potwierdzanie kompetencji jest ich uwiarygodnienie w oczach pracodawców, środowiska branżowego i klientów. Kwalifikacje i certyfikaty są ważną informacją dla pracodawcy czy zleceniodawcy, na podstawie której może on ocenić kompetencje i potencjał pracownika, a następnie podjąć właściwe decyzje dotyczące jego zatrudnienia”.[2]
W raporcie przedstawiono dobre praktyki w zakresie systemów walidacji stosowanych obecnie w Polsce, koncentrując się na tych, które dotyczą edukacji pozaformalnej. System VCC został poddany badaniu jako jeden z dziesięciu, uwzględnionych w raporcie i określony jako „nowa inicjatywa potwierdzania efektów uczenia się uwzględniająca, oprócz kompetencji zawodowych, również znajomość branżowego języka obcego oraz kompetencji informatycznych”.[3]
Zebrane wśród badanych uczestników szkoleń VCC opinie zwracają uwagę na wartość modułowego charakteru systemu VCC i uwzględnienia w procesie kształcenia poza obszarem zawodowym, również kompetencji językowych, informatycznych i interpersonalnych:
„Uzmysłowiłem sobie pewne elementy, które były w programie. (…) choćby jeden z modułów, który dotyczył komunikacji. Zawsze zwracałem uwagę na komunikację interpersonalną – ale w tym wypadku te warsztaty z komunikacji dały mi większą możliwość, sposobność do tego, że szybciej się dogaduję ze współpracownikami. [VCC, uczestnik]”[4]
Z kolei zapytani pracodawcy zwracają uwagę na znaczenie dodatkowych kwalifikacji, zdobywanych przez pracowników, w miejscu pracy:
„Ja uważam, że jeśli ktoś się wzbogaca o coś nowego, zdobywa jakąś nową wiedzę i nowe kompetencje to nigdy nie jest tak, że można to zamknąć w sztywnych ramach od − do. Jeśli potrafi to wykorzystać na forum pracy zawodowej, jest to bardzo pożądane i mile widziane. [VCC, pracodawca]”[5]
Warto podkreślić, że system VCC jest najbardziej kompleksowych i najszerszym wśród przedsięwzięć opisanych w raporcie, które dotyczą w większości wyspecjalizowanych i węższych obszarów kompetencyjnych.
Zapraszamy do zapoznania się z pełną treścią raportu na stronie IBE.