Kompetencje cyfrowe

Rama DigComp

18 grudnia 2006 Parlament Europejski w zaleceniu 2006/962/EC rekomendował następujący model 8 kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie:

  • porozumiewanie się w języku ojczystym,
  • porozumiewanie się w językach obcych,
  • kompetencje matematyczne i podstawowe kompetencje naukowo-techniczne,
  • kompetencje informatyczne,
  • umiejętność uczenia się,
  • kompetencje społeczne i obywatelskie,
  • inicjatywność i przedsiębiorczość,
  • świadomość i ekspresja kulturalna.

Kompetencje informatyczne (cyfrowe), to jeden z najważniejszych obszarów 8 kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie, które są niezbędne do pełnego uczestnictwa w życiu coraz bardziej scyfryzowanego społeczeństwa. W tym ujęciu kompetencje cyfrowe można zdefiniować jako swobodne i krytyczne korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych, aby osiągać cele związane pracą, zatrudnieniem, nauką, wypoczynkiem i uczestnictwem w życiu społecznym. Kompetencje cyfrowe należą do umiejętności przekrojowych, czyli występują i są wręcz niezbędne w nabywaniu kompetencji w pozostałych obszarach (np. umiejętnościach nauki języków, umiejętności uczenia się czy świadomości kulturowej).

Co więcej, liczne badania pokazują, że wiele osób na rynku pracy nadal nie posiada wystarczających kompetencji cyfrowych. Aby móc wypełnić luki w tym zakresie, konieczne było zrozumienie oraz precyzyjne określenie ich definicji i zakresu. W wyniku prac Wspólnego Centrum Badawczego w Instytucie Badań Perspektyw Technologicznych Komisji Europejskiej (JRC IPTS) wypracowano dokument noszący nazwę Europejskie Ramy Kompetencji Cyfrowych dla Obywateli, powszechnie  nazywany Ramą DigComp. Wyróżniono w niej 21 kompetencji, które zdaniem autorów, w sposób pełny i jednoznaczny opisują kompetencje cyfrowe w obszarach wiedzy, umiejętności oraz postaw. Każda z 21 kompetencji została przedstawiona w postaci tabelarycznej i zawiera:

  • zwięzłą definicji danej kompetencji
  • deskryptory trzech poziomów zaawansowania (A, B i C)
  • przykłady wiedzy, umiejętności oraz postaw dla danej kompetencji
  • przykłady jak kompetencje cyfrowe mogą przekładać się na praktyczne życiowe cele np. naukę oraz zatrudnienie

Wszystkie 21 wyróżnionych kompetencji zostały przypisane do 5 obszarów w następujący sposób:

  1. Informacja: identyfikacja, lokalizacja, pobieranie, przechowywanie, organizowanie i analizowanie informacji cyfrowej, ocenianie ich wartości, znaczenia i celu.
  2. Komunikacja: komunikowanie się w środowiskach cyfrowych, udostępnianie zasobów za pomocą narzędzi cyfrowych, łączenie i współpraca z innymi za pomocą narzędzi online, współpraca za pomocą narzędzi cyfrowych, interakcja i uczestnictwo w działaniach społecznościowych i sieciach, świadomość międzykulturowa.
  3. Tworzenie treści: Tworzenie i edytowanie nowych treści ( począwszy od przetwarzania tekstu na edycji obrazów i filmów skończywszy); przyswajanie i uzupełnianie dotychczasowej wiedzy i treści; tworzenie nowych pojęć, treści cyfrowych i programowanie, rozumienie, poszanowanie oraz stosowanie prawa własności intelektualnej i licencji.
  4. Bezpieczeństwo: ochrona osobista, ochrona danych, ochrona tożsamości cyfrowej, bezpieczne użytkowanie uwzględniające ochronę środowiska naturalnego.
  5. Rozwiązywanie problemów: identyfikacja potrzeb i zasobów cyfrowych, podejmowanie świadomych decyzji, dotyczących selekcjonowania odpowiednich narzędzi cyfrowych w zależności od celów i potrzeb, rozwiązywanie problemów koncepcyjnych za pomocą środków cyfrowych, twórcze wykorzystanie technologii, rozwiązywanie problemów technicznych.

Obszary 1-3 mają charakter bardziej liniowy, z kolei obszary 4 i 5 są w założeniu bardziej przekrojowe. Oznacza to, że obszary 1-3 skupiają się w założeniu na konkretnych czynnościach i zastosowaniach właściwych dla tych obszarów, natomiast w przypadku obszarów 4 i 5 można mówić o dowolnych czynnościach wykonywanych za pomocą narzędzi cyfrowych. Kwestie bezpieczeństwa i rozwiązywania problemów muszą towarzyszyć każdemu użytkownikowi komputera, bez względu na wykonywaną czynność. W konsekwencji, mamy do czynienia z sytuacją, gdzie szereg elementów musi w wielu miejscach stykać się ze sobą lub wręcz nakładać na siebie. Tego typu zależności pojawiają się nie tylko w obszarach 4 i 5 w odniesieniu do pozostałych, ale tak naprawdę pomiędzy dowolnie wybranymi obszarami ramy. Dzieje się tak dlatego, że rama stanowi jedynie punkt wyjścia i odniesienia i nie powinna być traktowana jako jednolity program nauczania.

Podręcznik Kompetencji cyfrowych DigComp

Rama DigComp stanowiła punkt wyjścia do opracowania materiału szkoleniowego na poziomach A i B przewidzianych odpowiednio na 100 i 120 godzin szkoleniowych. Zgodnie z metodologią ujętą w ramie podręcznik został podzielony na 5 modułów szkoleniowych:

Moduł 1 Informacja jest poświęcony gromadzeniu, organizacji i przechowywaniu informacji cyfrowej oraz ocenie jej wagi i celu. W module są omawiane narzędzia służące efektywnemu i bezpiecznemu pozyskiwaniu zasobów informacyjnych w sieci, sposobom ich organizacji oraz szybkiemu wyszukiwaniu zgromadzonych i zachowanych informacji.

Moduł 2 Komunikacja jest kompendium wiedzy na temat komunikacji z innymi użytkownikami sieci, za pomocą aplikacji i programów, powszechnie dostępnych przez komputery personalne i urządzenia mobilne, wykorzystujące najnowszą i bezpłatną technologię w komunikacji multimedialnej. Ułatwia on organizację pracy zawodowej jak i prywatnej oraz wyjaśnia jakie panują w nich zasady by móc szybko, legalnie, a co najważniejsze, sprawnie osiągnąć zamierzone cele pracując w grupie oraz indywidualnie.

Moduł 3 Tworzenie treści jest poświęcony tworzeniu i edycji nowych treści (obrazów, nagrań audio i wideo, dokumentów tekstowych i prezentacji), kreatywnemu łączeniu w dokumentach informacji z różnych źródeł i w różnej formie, zagadnieniom związanym z ochroną własności intelektualnej i licencjami, wprowadzeniu do tematyki programowania. Oprócz niezbędnego minimum wiedzy teoretycznej moduł prezentuje praktyczne wykorzystanie zarówno programów komercyjnych (MS Word i PowerPoint 2016), darmowych (paint.net, MovieMaker, FreeMind), jak również narzędzi dostępnych w Internecie (konwersja plików, modyfikacja nagrań wideo, tworzenie stron internetowych).

Moduł 4 Bezpieczeństwo jest poświęcony sposobom chronienia siebie i swoich urządzeń elektronicznych przed niebezpieczeństwami, na które narażone są wszystkie osoby korzystające z Internetu. W szczególności omawiane są kwestie korzystania z programów antywirusowych, zabezpieczeń wbudowanych w system operacyjny, zarządzania swoimi tożsamościami cyfrowymi oraz zagrożeń dla zdrowia wynikających z posługiwania się nowoczesnymi technologiami.

Moduł 5 Rozwiązywanie problemów kierowany jest do osób zainteresowanych samodzielnym identyfikowaniem i rozwiazywaniem najczęstszych problemów związanych ze sprzętem i oprogramowaniem oraz bezpiecznym sposobem dobierania i pozyskiwania narzędzi niezbędnych do rozwiązywania codziennych problemów z wykorzystaniem technologii IT. Podręcznik omawia również urządzenia peryferyjne ich zastosowanie a także jak w kreatywny sposób wykorzystywać zasoby multimedialne oraz technologie informacyjno-komunikacyjne do aktualizowania i pogłębiania wiedzy w zakresie kompetencji cyfrowych a także w jaki sposób dostosować poznane rozwiązania do swoich potrzeb.

KOSZT PODRĘCZNIKÓW:

Poziom A – 80 – 100 zł brutto*

Poziom A i B – 160 – 200 zł brutto*

Egzaminy Kompetencji Cyfrowych DigComp

Egzamin z Kompetencje Cyfrowe VCC sprawdza poziom kompetencji cyfrowych u testowanych kandydatów.
Kompetencje cyfrowe są tu rozumiane jako zespół umiejętności warunkujących efektywne korzystanie z mediów elektronicznych, a zatem zarówno umiejętności informatyczne (obsługa sprzętu, oprogramowania, aplikacji), jak i informacyjne (wyszukiwanie informacji w różnych źródłach by je przetworzyć i wykorzystać zgodnie z potrzebą). Pod pojęciem kompetencji cyfrowych kryje się zatem bardzo szeroki zbiór umiejętności warunkujących sprawne i świadome korzystanie z nowych technologii oraz aktywne uczestnictwo w życiu społeczeństwa informacyjnego.
Ramy kompetencji informatycznych i informacyjnych zostały opracowane w obrębie unijnego projektu DIGCOMP (Digital Competence Framework). Rama ta obejmuje 5 obszarów i 21 kompetencji i zawiera trzy poziomy zaawansowania A, B i C.

Warianty i czas trwania egzaminu

Egzamin kompetencji cyfrowych (DigComp) składa się z części teoretycznej i praktycznej. Część teoretyczna jest zdawana za pośrednictwem platformy egzaminacyjnej i trwa 30 minut. Składa się z pytań testowych jednokrotnego wyboru z czterema wariantami odpowiedzi. W przypadku części praktycznej czas trwania egzaminu jest uzależniony od ilości modułów do których podchodzą uczestnicy, ale nie może on przekroczyć 90 minut. Przewidywane ramy czasowe egzaminów dotyczą zarówno poziomów A jak i B.

Czas trwania egzaminu teoretycznego:

1 moduł – 30 minut

2 dowolne moduły – 30 minut

3 dowolne moduły – 30 minut

4 dowolne moduły – 30 minut

5 dowolnych modułów – 30 minut

Czas trwania egzaminu praktycznego:

1 moduł – 45 minut

2 dowolne moduły – 60 minut

3 dowolne moduły – 75 minut

4 lub 5 dowolnych modułów – 90 minut

Koszt certyfikacji z podziałem na poszczególne obszary i poziomy zaawansowania

Moduły M1-M5: Informacja, Komunikacja,Tworzenie treści, Bezpieczeństwo, Rozwiązywanie problemów  (Poziom A) – cena: 100 PLN + 23% VAT = 123 PLN brutto (za jeden moduł)
Moduły M1-M5: Informacja, Komunikacja,Tworzenie treści, Bezpieczeństwo, Rozwiązywanie problemów  (Poziom B) – cena: 120 zł + 23% VAT = 147,60 PLN brutto (za jeden moduł)
Moduły M1-M5: Informacja, Komunikacja,Tworzenie treści, Bezpieczeństwo, Rozwiązywanie problemów  (Poziom C) – cena: 150 zł + 23% VAT = 184,50 PLN brutto (za jeden moduł)

Partner Egzaminacyjny zabezpiecza Egzaminatora oraz salę z odpowiednim wyposażeniem do realizacji egzaminu.

*W przypadku większych zamówień ceny podlegają rabatowaniu

 

 

Informacja

1.1 Przeglądanie, szukanie i filtrowanie informacji
1.2 Ocena informacji
1.3 Przechowywanie i wyszukiwanie informacji

Komunikacja

2.1 Komunikacja z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych i aplikacji
2.2 Dzielenie się informacjami i zasobami
2.3 Aktywność obywatelska online
2.4 Współpraca z wykorzystaniem narzędzi cyfrowych
2.5 Netykieta
2.6 Zarządzanie tożsamością cyfrową

Tworzenie treści

3.1 Tworzenie treści
3.2 Integracja i przetwarzanie treści
3.3 Przestrzeganie prawa autorskiego i licencji
3.4 Programowanie

Bezpieczeństwo

4.1 Narzędzia służące ochronie
4.2 Ochrona danych osobowych
4.3 Ochrona zdrowia fizycznego i psychicznego przed zagrożeniami wynikającymi z korzystania z technologii informacyjno-komunikacyjnych
4.4 Ochrona środowiska

Rozwiązywanie problemów

5.1 Rozwiązywanie problemów technicznych
5.2 Rozpoznawanie potrzeb i narzędzi niezbędnych do rozwiązywania problemów
5.3 Innowacyjność i twórcze wykorzystywanie technologii
5.4 Rozpoznawanie braków w zakresie kompetencji cyfrowych